Ponad 130 mln zł na krwiodawstwo. W niedzielę obchodzimy Światowy Dzień Krwiodawcy

Nowy program ma być kontynuacją działań prowadzonych w latach 2021–2026. Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że jego głównym zadaniem jest utrzymanie samowystarczalności kraju w zakresie krwi i jej składników, co ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów. Ponad 130 mln zł zostanie przeznaczonych m.in. na działania promujące honorowe krwiodawstwo, pozyskiwanie nowych dawców oraz utrzymanie odpowiedniej liczby donacji. Program zakłada także prowadzenie kampanii społecznych i inicjatyw edukacyjnych przypominających, że krwi nadal nie da się wyprodukować laboratoryjnie, a jedynym jej źródłem pozostają dawcy.

Krwiodawstwo w Polsce

Według najnowszych danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2025 roku krew lub jej składniki oddało w Polsce 651,8 tys. osób, czyli nieznacznie więcej niż rok wcześniej. Łącznie pobrano 1 mln 591,9 tys. donacji krwi i jej składników, co oznacza wzrost o 2,8 proc. w porównaniu z 2024 rokiem. Średnio na 10 tys. mieszkańców przypadało około 173 krwiodawców. W kraju funkcjonowały 23 centra krwiodawstwa i krwiolecznictwa oraz 131 oddziałów terenowych. Dane pokazują, że mimo utrzymującej się od kilku lat stabilnej liczby dawców, liczba oddawanych donacji systematycznie rośnie.

Najliczniejszą grupę krwiodawców stanowiły osoby w wieku od 25 do 44 lat, natomiast najmniej dawców odnotowano wśród osób w wieku 18–24 lata. Najwięcej donacji krwi pełnej pobrano w województwie śląskim, które wyraźnie wyprzedziło pozostałe regiony kraju.

Polacy oddają coraz więcej krwi, ale system krwiodawstwa ma coraz większe problemy finansowe.

Choć liczba honorowych krwiodawców i donacji w Polsce systematycznie rośnie, publiczna służba krwi zmaga się z problemami finansowymi. Jak wynika z danych Narodowego Centrum Krwi, łączny zysk netto Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa spadł z ponad 63 mln zł w 2022 roku do nieco ponad 14 mln zł w 2024 roku. Jednym z głównych problemów są rosnące koszty funkcjonowania centrów oraz zaległości szpitali w regulowaniu płatności za krew i jej składniki. Zadłużenie placówek wobec centrów krwiodawstwa sięga już niemal 100 mln zł.

14 czerwca Światowym Dniem Krwiodawcy

Światowy Dzień Krwiodawcy, obchodzony 14 czerwca, to okazja do podziękowania osobom, które regularnie oddają krew i jej składniki. Święto zostało ustanowione przez WHO i upamiętnia urodziny Karla Landsteinera – odkrywcy grup krwi i laureata Nagrody Nobla. W wielu miastach w Polsce z tej okazji organizowane są uroczystości, podczas których odznaczeni zostaną honorowi dawcy, którzy oddali co najmniej 20 litrów krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość jej składników. Otrzymają oni odznakę „Honorowy Dawca Krwi – Zasłużony dla Zdrowia Narodu” wraz z legitymacją.

Wakacyjny kryzys krwi

Zbliżające się wielkimi krokami wakacje to nie tylko czas wypoczynku. To niestety również czas wzmożonych wypadków drogowych, których uczestnikami nierzadko są dzieci, szczególnie narażone na szybki ubytek krwi podczas wypadku. Miesiące letnie związane są także z pracami polowymi, a więc ze wzmożonym ryzykiem wypadków rolniczych. Dlatego Polski Czerwony Krzyż co roku prowadzi akcję “Wakacyjna Kropla Krwi”, podkreślając, że właśnie w okresie wakacyjnym banki krwi mają największe problemy z utrzymaniem zapasów:

“Wakacje to czas szczególnie trudny dla banków krwi. W okresie od czerwca do sierpnia, ze względu na urlopy i wyjazdy, wielu stałych krwiodawców nie oddaje regularnie krwi. Banki krwi regularnie apelują o pilne uzupełnienie zapasów, aby zapewnić odpowiednią ilość krwi niezbędną do ratowania życia w sytuacjach nagłych.”

PCK podkreśla jednocześnie, że ogromne znaczenie ma nie tylko samo oddawanie krwi, ale także profilaktyka zdrowego trybu życia, wśród krwiodawców i nie tylko. Zdrowe odżywianie, aktywność fizyczna pozwalają zminimalizować ryzyko chorób układu krążenia, a regularne badania dają szansę na szybkie zdiagnozowanie ewentualnych chorób.

W trakcie wakacji punkty krwiodawstwa pozostają czynne w całej Polsce, oczekując na stałych i nowych dawców krwi, która osób w stanach zagrożenia życia okazuje się być jedynym i najcenniejszym lekiem.